ygeia-blog.gr

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί μια από τις πλέον συχνές μορφές καρκίνου στις γυναίκες. Υπολογίζεται ότι στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής 1 στις 12 γυναίκες θα νοσήσει από κάποια μορφή καρκίνου του μαστού κατά την διάρκεια της ζωής της. Τα ποσοστά στην Ελλάδα είναι ανάλογα. Από τον σύνολο των γυναικών που θα νοσήσουν, περισσότερες από τις μισές θα θεραπευτούν πλήρως τελικά από την νόσο αυτή.

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση αποτελούν βασικούς στόχους στον αγώνα κατά της νόσου. Από την στιγμή που μια γυναίκα διαγιγνώσκεται με καρκίνο του μαστού, σημαντικότερος παράγοντας για την επιτυχή έκβαση είναι η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και ο λεπτομερής σχεδιασμός της.

Πρώτο βήμα μετά την διάγνωση είναι ένας πλήρης έλεγχος για τον προσδιορισμό του σταδίου. Με τις νέες μεθόδου έγκαιρης διάγνωσης που εφαρμόζονται σήμερα οι περισσότερες ασθενείς βρίσκονται στα πρώτα στάδια της νόσου και οι πιθανότητες πλήρους θεραπείας είναι πολύ μεγάλες.

Η αφαίρεση του όγκου με χειρουργική επέμβαση αποτελεί την βασική θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Οι επεμβάσεις που εφαρμόζονται σήμερα είναι η μαστεκτομή και η τοπική εκτομή του όγκου (μερική μαστεκτομή) η οποία συνήθως συνδυάζεται με ακτινοθεραπεία. Όπως είναι προφανές, η τοπική εκτομή του όγκου έχει το πλεονέκτημα της διατήρησης του μαστού και την αποφυγή της μαστεκτομής με όλα τα θετικά επακόλουθα όσον αφορά την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Έχει αποδειχθεί ότι τα αποτελέσματα της τοπικής εκτομής, όπου αυτή ενδείκνυται είναι εφάμιλλα της μαστεκτομής.

Σήμερα, με προσεκτικό σχεδιασμό της θεραπείας είναι δυνατή η διατήρηση του μαστού στο 70% των γυναικών που πάσχουν από καρκίνο. Κατά την επέμβαση αφαιρείται ο όγκος μαζί με σημαντική ποσότητα υγειούς ιστού γύρω του. Η πλήρης αφαίρεση του όγκου ελέγχεται με διάφορες μεθόδους κατά την διάρκεια της επέμβασης. Η επέμβαση αυτή συνδυάζεται με την ογκοπλαστική, την πλήρωση δηλαδή του κενού που δημιουργείται με γύρω ιστούς, ώστε να επιτευχθεί καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Για ένα ποσοστό γυναικών καταλληλότερη επέμβαση είναι η μαστεκτομή. Η μαστεκτομή συνιστάται σε γυναίκες με μεγαλύτερους όγκους και μικρό στήθος, όταν υπάρχουν δύο όγκοι ή άλλες ύποπτες περιοχές στο ίδιο στήθος ή όταν η γυναίκα δεν μπορεί να υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία μετά την επέμβαση.

Σε όλες οι γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε μαστεκτομή μπορούμε να προχωρήσουμε σε πλαστική αποκατάσταση του στήθους τους. Η άμεση αποκατάσταση του στήθους στον ίδιο χρόνο με την επέμβαση της μαστεκτομής είναι μια δόκιμη μέθοδος και πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι δεν επηρεάζει την περαιτέρω θεραπεία ή την επιβίωση της γυναίκας. Αυτός ο τρόπος αποκατάστασης πρέπει να προσφέρεται πάντα ιδίως στις νέες σε ηλικία ασθενείς διότι φαίνεται ότι μειώνει τα προβλήματα που συχνά παρατηρούνται μετεγχειρητικά στην ποιότητα ζωής τους (άγχος για την σωματική εικόνα, διαταραχές στην σεξουαλική ζωή κλπ). Ο τρόπος αποκατάστασης, από τεχνικής πλευράς, προσαρμόζεται στις ανατομικές ιδιαιτερότητες της κάθε γυναίκας καθώς και στην στρατηγική της μετεγχειρητικής θεραπείας (ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία).

Η καθυστερημένη αποκατάσταση επίσης εφαρμόζεται με επιτυχία και απευθύνεται κυρίως σε γυναίκες που χρειάζονται χρόνο για να αποφασίσουν εάν πραγματικά την θέλουν ή όταν υπάρχουν άλλες τεχνικές ιδιαιτερότητες.

Η σημαντικότερη εξέλιξη των τελευταίων χρόνων στην χειρουργική θεραπεία του καρκίνου του μαστού είναι η εφαρμογή της μεθόδου του «λεμφαδένα φρουρού» (sentinel node). Η μέθοδος αυτή συνίσταται στην ανεύρεση του λεμφαδένα ο οποίος παροχετεύει την λέμφο από την περιοχή του όγκου εφαρμόζοντας μια ιδιαίτερη τεχνική ραδιοϊσοτόπων. Με τον τρόπο αυτό διαπιστώνουμε αν καρκινικά κύτταρα έχουν προχωρήσει προς την περιοχή της μασχάλης, οπότε και απαιτείται πλήρης λεμφαδενικός καθαρισμός. Σήμερα με την μέθοδο αυτή αποφεύγεται στις περισσότερες γυναίκες ο λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης, ο οποίος προκαλεί επιπλοκές όπως το οίδημα του χεριού, πόνο, δυσκινησία κλπ. Στην πλειοψηφία των γυναικών πρέπει να εφαρμόζεται αυτή η μέθοδος η οποία όμως απαιτεί ειδική εκπαίδευση και τεχνική αρτιότητα από την πλευρά του χειρουργού.

Έρευνα αιχμής των τελευταίων χρόνων έχει προσφέρει δυνατότητες νέων θεραπειών που όταν συνδυάζονται με την χειρουργική θεραπεία βελτιώνουν τα αποτελέσματα.

Συγκεκριμένα:

* Ανάπτυξη νέων μοριακών μεθόδων για την ακριβέστερη ταυτοποίηση των όγκων, ώστε να είναι δυνατή η πλέον αποτελεσματική θεραπεία. Η αποτύπωση π.χ. του μοριακού και γενετικού προφίλ του όγκου, θα επιτρέψει την εφαρμογή στοχευμένων θεραπειών που θα απευθύνονται όχι γενικά στον καρκίνο του συγκεκριμένου ιστολογικού τύπου, όπως γίνεται σήμερα, αλλά στον συγκεκριμένο καρκίνο του συγκεκριμένου ασθενούς.
* Ανακάλυψη νέων φαρμάκων τα οποία εκτός της βασικής θεραπείας που είναι η χειρουργική επέμβαση και όταν χρειάζεται η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, θα δρουν κατά συγκεκριμένων μοριακών χαρακτηριστικών του νεοπλάσματος αυξάνοντας την πιθανότητα ίασης. Παρόμοια φάρμακα άρχισαν πρόσφατα ήδη να χρησιμοποιούνται
* Εφαρμογή ακτινοθεραπευτικών τεχνικών οι οποίες θα αποδίδουν την μικρότερη δυνατή δόση ραδιενέργειας επιτυγχάνοντας το βέλτιστο αποτέλεσμα, χωρίς να παραβλάπτονται οι γύρω υγιείς ιστοί. Τέτοιες μέθοδοι είναι η ΙΜRT (Intensity Modulated Radiation Treatment) που ήδη εφαρμόζεται και η βραχυθεραπεία (τοπική εφαρμογή ακτινοθεραπείας στην περιοχή του όγκου) η οποία βρίσκεται στο στάδιο της έρευνας.

Όλες οι θεραπευτικές μέθοδοι που αναφέρθηκαν παραπάνω, εφαρμόζονται στα σύγχρονα κέντρα μαστού από πολυεπιστημονικές ομάδες που περιλαμβάνουν χειρουργό μαστού, παθολόγο-ογκολόγο, ακτινολόγο, ακτινοθεραπευτή, πλαστικό χειρουργό, γενετιστή και ψυχολόγο. Η ομάδα αυτή συνεργάζεται για την επίτευξη του καλύτερου θεραπευτικού αποτελέσματος.

Πηγή: Ιωάννης Γ. Κακλαμάνος,
Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίουμίου Αθηνών
Χειρουργός Ογκολόγος, Χειρουργός Μαστού, Ευρωκλινική Αθηνών

Tags: γενετικό προφίλ, γυναίκες, καρκινικά κύτταρα, καρκίνος του μαστού, λεμφαδένας, μαστός, όγκος, ραδιοϊσότοπα, Υγεία